Laurierkers, een ambigue verhaal

Laurierkers (Prunus laurocerasus L.) is een winterharde heester met grote, immergroene, enkelvoudige, glimmend groene, leerachtige bladeren. Men treft hem bij ons vaak aan als haagplant.

Laurierkers in bloei.
Bron: Teunie, Wikipedia, CC BY-SA 3.0

Deze mooie sierheester is echter niet zonder gevaar, want hij bevat blauwzuurverbindingen (cyanogene glycosiden). Blauwzuur remt de werking van een enzyme waardoor de ademhalingscyclus van de cellen wordt geblokkeerd. De gevolgen hiervan zijn weefselverstikking en krampen.

Tot het einde van de negentiende eeuw was laurierkerswater [‘cherry- laurel water’) daarom een klassieke bron van blauwzuur, ook bekend als ‘Pruisisch zuur’. In zijn Treatise on Poisons (1840-1850), schreef de Schotse toxicoloog en fysicus Sir Robert Christison (1797-1882) over de verschillende plantaardige bronnen voor blauwzuur. Hij voegde eraan toe dat men deze herhaaldelijk per ongeluk innam of bewust gebruikte om een moord te plegen. Christison beschreef een casus van een meid van een scheikundige, die een groot glas van het naar amandelen geurende ‘laurierkerswater’ dronk, omdat zij dacht dat het een likeur was. Ze stierf binnen de twee minuten. Wellicht de meest bekende casus van een moord door laurierkerswater was die toegeschreven aan Captain John Donellan. Schuldig of niet, hij werd op 2 april 1781 gee?xecuteerd voor het vergiftigen van zijn schoonbroer, Sir Theodosius Boughton (1760-1780).

 

  

Sir Robert Christison (1797-1882) en een uittreksel uit zijn Treatise on Poisons.
Bron (foto links): Wellcome Images, CC BY 4.0

... maar wel ooit toegepast in de keuken!

U leest wel degelijk juist! Vroeger benutte men immers in onze streken laurierkers om het aroma van bittere amandelen na te bootsen. Men voegde kleine hoeveelheden bladeren of gedroogde bloemen aan gekookte melk of pap toe. Het giftige cyaanzuur werd bij het koken afgebroken, maar het overblijvende benzylaldehyde gaf een amandelsmaak aan de melk of pap. Vandaar de volksnamen: ‘paplaurier’ en ‘melklaurier’ voor laurierkers. Men kende ook het Aqua laurocerasi [‘laurierkerswater’] als aromaticum en smaakcorrigens.
Opgelet: beide toepassingen zijn wel gevaarlijk bij niet koken van het eten.


Zo zie je maar dat al dan niet koken van een plant een wereld van verschil kan uitmaken!

 


De bloem van dichtbij
Bron: Rize-Çayeli, Wikipedia, Publiek domein

 

door Marcel De Cleene

 

Bron:

De Cleene, M. (2016): Giftige bloemen en planten (Garant).

 

Geplaatst door Geert op 21/06/2017 om 23:09