Europeanen, Amerikanen, ... Martianen?

Onze Aarde wordt alsmaar voller en onze kennis over en nieuwsgierigheid naar de ruimte buiten onze planeet wordt alsmaar groter. Velen dromen over de mogelijkheden van ruimtereizen en het koloniseren van andere planeten. Eerst in ons vizier: Mars. Maar hoe waarschijnlijk is het dat we ooit steden zullen bouwen op andere planeten?

                                                          Vergelijking tussen Aarde en Mars (NASA, rechtenvrij) 

Net als Aarde ligt Mars in de zogenaamde bewoonbare zone rond de zon. Dit is de zone rond een ster waar de omstandigheden het bestaan van vloeibaar water toelaten, de belangrijkste voorwaarde die wij kennen voor het ontstaan van leven. Venus en Mercurius liggen te dicht bij de zon en zijn te warm om vloeibaar water te bevatten, de planeten voorbij Mars zijn te koud. Als we Aarde en Mars vergelijken, zoals in de tabel hieronder, zien we dat er enkele belangrijke overeenkomsten zijn. Zo duurt een dag bijna even lang, bestaat de kern uit dezelfde materialen (wat belangrijk is voor het magnetische veld) en is de hoek waaronder de planeet roteert gelijkaardig (wat belangrijk is voor de seizoenen). Het belangrijkste verschil is echter de atmosfeer, die op Mars bijna volledig uit CO2 bestaat en die veel dunner is dan de atmosfeer bij ons. Niet alleen bevat onze atmosfeer zuurstof die we kunnen ademen, ze beschermt ons ook tegen schadelijke straling en brokstukken vanuit de ruimte, zoals UV straling van de zon. Onze huidige atmosfeer werd gevormd door het ontstaan van organismen die zuurstof produceren en het oplossen van CO2 in onze gigantische oceanen. Daarom stellen sommige wetenschappers voor de atmosfeer van Mars zo te manipuleren dat de planeet voor ons leefbaar wordt, een concept dat Terraforming heet. Andere wetenschappers zouden dan weer een Biosfeer, een soort gigantische serre, willen bouwen op Mars, waarin de Aardse omstandigheden nagebootst worden.

  AARDE MARS
Gemiddelde diameter

12 756 km (evenaar)

13 713 km (polen)

6 796 km (evenaar)

6 752 (polen)

Gemiddelde omtrek 40 074 km 21 339 km
Massa 5,742x1024 kg 6,417x1023 kg
Duur 1 dag/sol 23,9 uur 24,6 uur (=1 sol)
Duur 1 jaar 365,26 dagen 686,98 dagen
Atmosfeer

78% stikstof

21% zuurstof

Zeer dun, vooral CO2
Temperatuur -89 tot 58°C -140 tot 20°C
Kern Ijzer en nikkel Ijzer en nikkel
Aantal manen 1 2 (Phobos en Deimos)
Valversnelling 9,78-9,83 m/s² 3,72-3,74 m/s²
Afstand tot de zon 149,6x106 km 227,94x106 km
Hoek rotatieas 23,4° 25,19°

Water op Mars?

                          De zwarte lijnen zichtbaar op het Martiaanse oppervlak kunnen veroorzaakt worden door vloeibaar water                                                                                                        (NASA/JPL/Universiteit van Arizona, rechtenvrij)

In 2015 werd bekendgemaakt dat NASA’s Mars Reconaissance Orbiter (MRO) vloeibaar water gevonden heeft op Mars. Hoewel Mars in de bewoonbare zone rond de zon ligt, is de temperatuur op Mars vaak onder het vriespunt, waardoor de aanwezigheid van vloeibaar water niet vanzelfsprekend is. Dit is alleen mogelijk omdat het gevonden water zeer veel zout (in dit geval perchloraat, ClO4-) bevat, waardoor het smeltpunt van het water lager ligt dan dat van puur water, net zoals wij in de winter zout strooien op de wegen om het ijs te doen smelten. Hoewel er dus heel waarschijnlijk inderdaad water aanwezig is op Mars, is de samenstelling ervan compleet anders dan van het water op Aarde. Het is dus nog maar de vraag of hier ooit leven in heeft kunnen of zal kunnen ontstaan en of het bruikbaar is voor mensen die op de planeet zouden leven.

Andere bewoonbare planeten

                      Kepler ontdekte een planeet die zeer sterk lijkt op Aarde in de bewoonbare zone van een andere ster (NASA                                                                                                      Ames/SETI Institute/JPL-Caltech)

In 2009 lanceerde NASA het Kepler Spacer Observatory, een satelliet ontworpen om de ruimte af te speuren op zoek naar bewoonbare planeten. Kepler kijkt hiervoor naar andere sterren en meet afwijkingen in het licht dat uitgezonden wordt door die sterren, veroorzaakt door planeten die zich voor de ster verplaatsen. Tot nu toe ontdekte Kepler al 1 284 zogenaamde exoplaneten, waaronder het Kepler-444 stelsel, dat met zijn 11,2 miljard jaar het oudste tot nu toe ontdekte sterrenstelsel is in de melkweg. In juli 2015 werd uit alle geobserveerde planeten de eerste potentieel bewoonbare planeet ontdekt, Kepler-186f genoemd. Deze planeet draait rond een ster die zich ongeveer 500 lichtjaren van onze eigen zon bevindt en ongeveer half zo klein is. Er werden nog vier andere planeten gevonden rond dezelfde ster, maar enkel Kepler186f bevindt zich in de bewoonbare zone. Hoewel de planeet in grootte zeer sterk op aarde gelijkt, is nog niets bekend over zijn samenstelling en massa. In mei kondigde NASA aan dat Kepler ondertussen 21 exoplaneten gevonden heeft die zich in de bewoonbare zone van hun ster bevinden. De avonturen van Kepler vormen een belangrijke stap voorwaarts in de zoektocht naar potentieel buitenaards leven en wie weet ooit voor de mens bewoonbare planeten.

Meer weten?

Mens nr. 73: Op weg naar Mars – Tussen droom en daad, met veel praktische bezwaren.

Geplaatst door Marjolein op 01/06/2016 om 17:17