De langste dag van het jaar…

Nu het einde van juni nadert, draait onze planeet doorheen een belangrijk punt op de astronomische kalender: de zomerzonnewende. Deze doet zich voor wanneer de zon direct boven de Kreeftskeerkring passeert, op 23° 26′ 22″ noorderbreedte (en strikt genomen is het in België dan 17 u 54). De reden daarvoor is alom bekend: de aarde draait rond de zon op een gekantelde as. Tussen maart en september krijgt het noordelijk halfrond van de aarde gedurende een dag meer blootstelling aan direct zonlicht. De rest van het jaar krijgt het zuidelijk halfrond meer. Daarom hebben we seizoenen.

Tijd vor de zomer!
Publiek domein

Wat minder mensen weten, is dat die draaiing van de aarde steeds trager verloopt. 4,5 miljard jaar geleden kostte het de Aarde slechts zes uur om een rotatie te voltooien, 350 miljoen jaar geleden duurde dit 23 uur, en vandaag uiteraard een volledige dag van 24 uur. Deze vertraging treedt op door de aantrekking van zon en maan, die ook zorgt voor het bestaan van eb en vloed op aarde.

Hoe een gekantelde as seizoenen veroorzaakt.
Bron: Bewerkt van NASA.

 

Is de periode tussen zonsopgang en zonsondergang van 21 juni 2019 dan meteen de langste in de geschiedenis (op het noordelijk halfrond)? Toch niet – en jawel, de opwarming van de aarde heeft ook hier iets mee te maken. Het smelten van het ijs op de planeet versnelt de rotatie van de planeet immers een klein beetje (niet enkel de laatste 150 jaar, maar eigenlijk al sinds de laatste ijstijd, 12000 jaar geleden). Evenzo kunnen de geologische processen in de kern van de planeet, aardbevingen en zeestromingen ook de rotatiesnelheid van de aarde veranderen.

En ook al gaat het om milliseconden, dat alles zorgt ervoor dat niet 21 juni 2019 de langste dag tot nu toe is, maar voor zover we weten, 21 juni 1912.

 

Meer lezen/bron: https://www.vox.com/science-and-health/2019/6/14/18679392/summer-solstice-2019-june-21

Geplaatst door Geert op 22/06/2019 om 16:02