Elke druppel telt

De lente is weer stilaan in het land, de zon slaagt er regelmatig in volop te schijnen en de vogels beginnen weer te fluiten. De natuur ontwaakt en de bomen staan in bloei, het seizoen van verse aardbeien, rode sappige tomaten en zoete mango breekt aan. Mango? Ja hoor. Samen met heel wat andere exotische producten is mango een vaste waarde geworden in de winkelrekken, net als papaya, ananas, kokosnoot, … vruchten die in ons land niet gedijen en gekweekt worden in warmere oorden.

Product Watervoetafdruk (l)
1 kg katoen 10 000
1 kg rijst 2 500
1 l melk 1 000
1 l bier 300
1 kg brood 1 600
1 kg rundsvlees 15 400
1 kg kip 3 000
1 ei 200
1 kop thee 30
1 kop koffie 140
1 glas bier (25 cl) 75

Lees verder...

Geplaatst door Marjolein op 13/04/2017 om 17:56

Hart van de Materie - Intermezzo: Wat iedereen zou mogen weten over atomen

Even samenvatten wat we nu weten.

  • Een element is een immaterieel gegeven. Het is een typologie, een soort. We stellen een element voor door een symbool uit één of twee letters (zoals H, waterstof, of He, helium). Een atoom van een element is wel een tastbaar object. Het bestaat uit een kern en een elektronenmantel rond die kern. De kern bestaat uit twee soorten nucleonen of kerndeeltjes: protonen (met een positieve lading) en neutronen (met een negatieve lading). Zoals we later bespreken, bestaan deze nucleonen zelf elk uit drie quarks.

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 08/04/2017 om 23:31

Hart van de Materie 10: Gereedschap van de deeltjesjager - de massaspectrometer

Eerder in ons verhaal maakten we reeds kennis met de nevelkamer van Wilson. Maar het snel expanderende onderzoek naar de structuur van de materie had nood aan meer en vooral fijnere apparaten om op de vragen van de onderzoekers te antwoorden.

Het eerste toestel dat daarbij een belangrijke rol heeft gespeeld, was de massaspectrometer. We beginnen echter bij zijn kleine broer – de anodestraalbuis. Over de kathodestraalbuis hebben we het eerder al gehad: deze opstelling lag aan de basis van de ontdekking van het negatief geladen elektron. Hierbij zag men een straal ontstaan aan een kathode die dan doorheen een holle anode passeerde. Bij de anodestraalbuis gebeurde net het omgekeerde. De kathode is er een schijf met een gat in het midden, en de straal begint aan de anode. Kathodestraalbuizen zijn overigens meestal hoog vacuüm getrokken, terwijl er bij een anodestraal steeds wat gas moet aanwezig zijn.

De kathodestraalbuis waarmee Thomson zijn experimenten uitvoerde. Bron: J.J. Thomson, Philosophical Magazine, 44, 293 (1897). Publiek domein.

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 31/03/2017 om 22:03

Chocolade om bij weg te smelten...

Binnenkort is het weer zover: Pasen! Wat we als kind tegemoetzagen als het feest van een groot gek konijn en een paar losgeslagen klokken, ervaren we nu eerder als het feest van de overvloed aan chocola. Je kan er in deze periode dan ook niet naast kijken: overal in de winkels bergen en bergen chocolade eieren en figuren in alle vormen. Toch kan menig medemens er niet aan weerstaan en zeker wij Belgen staan bekend om onze voorliefde voor een lekker brokje chocola. Maar waarom lijkt chocolade ons keer op keer te verleiden? Worden we er dan zo veel gelukkiger van, of is het dan toch echt verslavend? Hoog tijd dus voor een stukje over deze zalige zoetigheid!

Chocolade konijntjes (Publiek domein)

Lees verder...

Geplaatst door Marjolein op 27/03/2017 om 17:12

Hart van de Materie 9: Ongeladen maar niet onvindbaar: het neutron

Aan het einde van het vorige deel stelden we vast dat het gedaan is met de ondeelbaarheid van de atomen. Blijkbaar bestaan ze uit lichte, negatief geladen elektronen en zwaardere, postief geladen protonen. Hierbij weten we ook dat de netto-lading van de kern (die positief is) wordt gecounterd door een net voldoende elektronen, die rond die kern cirkelen als manen rond een planeet, of planeten rond een ster. Het aantal elektronen varieert naargelang het element waar we mee te maken hebben: waterstof heeft er één, helium twee, enzovoort.

De netto-lading van die kern is tegelijkertijd een goede parameter om de eigenschappen van het betrokken atoom mee in te schatten: het atoomnummer is erkend als meer dan gewoon een rangschikking in een volgorde. Van de elektronen binnenin (vlak tegen de kern aan) weten we dat ze X-stralen genereren als ze uit de kern gegooid worden; de elektronen aan de buitenkant van het atoom bepalen dan weer het chemisch gedrag.

James Chadwick (20 oktober 1891, Bollington, Engeland – 24 juli 1974, Cambridge, Engeland) behaalde zijn bachelor- en masterdiploma’s in 1911, resp. 1913 in Manchester, waar hij onder andere van Rutherford les kreeg. Hij werd daarna de assistent van Hans Geiger (de oud-medewerker van Rutherford) in Berlijn. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd hij als Brit in Duitsland geïnterneerd als krijgsgevangene, maar kon zijn tijd besteden aan chemisch onderzoek, Na de oorlog vervoegde hij Rutherford in 1919 in het Cavendishlab in Cambridge.
Daar toonde hij in 1932 het bestaan van het neutron aan. 
Links: James Chadwick, rechts de voorpagina van zijn Letter to Nature waarin hij zijn werk ontvouwt. Beide beelden publiek domein.

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 24/03/2017 om 22:46

Pagina 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13