Hart van de Materie 20: CERN

Altius, citius, fortius!

Elementaire deeltjes vinden is op zich geen complexe zaak. Ze moeten alleen voldoende energie bevatten om ze te kunnen detecteren. Neem nu kosmische stralen, een bron van muonen en pionen die op onze aardse atmosfeer afstormen met een energie van 1020 eV. Energie bevatten die genoeg. Alleen geven ze die geleidelijk aan af zodra ze onze atmosfeer bereiken, zodat ze eigenlijk enkel nuttig zijn wanneer we onze metingen kunnen doen op hoge bergtoppen (denk aan het verhaal van Occhialini en Lattes in episode 17) of met behulp van weerballonnen. Daarenboven kunnen we hun sterkte niet controleren.

Een foto uit 1957 van de vorming van een kaon door het Cosmotron in
Brookhaven National Laboratory te New York. Het deeltje wordt afgeremd
in de fotografische emulsie en vervalt tot een snel, positief geladen licht meson. 
Bron: United States Department of Energy, Flickr, Publiek domein.

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 10/08/2017 om 22:21

Hart van de materie 19: Leptonen en bosonen

In het vorige deeltje belichtten we het eerste luik van het Standaardmodel van de Materie: de materiebouwende quarks. Er blijven nog twee soorten elementaire deeltjes over: de leptonen en de krachtvoerende bosonen.

Een congres in 1937 in Kopenhagen met heel wat Nobelprijswinnaars. Op de eerste rij onderscheiden we (van links naar rechts): Niels Bohr, Werner Heisenberg, Wolfgang Pauli, Otto Stern, Lise Meitner, Rudolf Ladenburg en een onbenoemd gebleven collega. De middelste figuur, staand tegen de muur, is Léon Rosenfeld.
Bron: Gerhard Hund, zoon van onderzoeker Friedrich Hund, Wikipedia, CC BY 3.0

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 29/07/2017 om 21:28

OPINIE. Wie is er bang voor een vrij debat?

Je went er toch nooit aan – een wetenschapper wordt geweigerd aan een universiteit om over zijn recente boek te spreken. Zeker niet als het gaat over een man van de wetenschappelijke standing van Prof. Dr. Richard Dawkins, eminent evolutiebioloog, bekend wetenschapspopularisator en militant atheïst. En vooral niet als de betrokken universiteit Berkeley in Californie is, traditioneel een plaats waar de vrije meningsuiting altijd hoog in het vaandel gedragen werd. 

 

Prof. Dr. Richard Dawkins 
Bron: Colin Grey, Wikipedia, CC BY 2.0

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 25/07/2017 om 13:23

Jongeren en hun gehoor: zijn de effecten van lawaaiblootstelling al zichtbaar?

Geluid is niet weg te denken uit ons dagelijks leven. Denk maar aan de dagelijkse geluiden in het verkeer, op school of tijdens je favoriete vrijetijdsactiviteit. Geluid is een normaal fenomeen, maar als het te luid wordt aangeboden en het daardoor hinderlijk of schadelijk wordt, dan spreken we van lawaai. Hoewel lawaaiblootstelling meestal beschouwd wordt als een beroepsrisico, blijkt er een toenemende ongerustheid over de risico’s van lawaaiblootstelling tijdens vrijetijdsactiviteiten, voornamelijk bij tieners en jongvolwassenen. De meest populaire activiteiten bij jongeren zijn enerzijds het bezoeken van discotheken of concerten (Beach, Williams, & Gilliver, 2013; Jokitulppo, 2003; Keppler, Dhooge, & Vinck, 2015b; Smith, Davis, Ferguson, & Lutman, 2000), en anderzijds het gebruik van draagbare muziekspelers (MP3-spelers) (Meyer-Bisch, 1996).

Concerten en fuiven zijn een belangrijke bron van lawaaiblootstelling bij jongeren (bron: Wikimedia, CC-BY-SA 3.0) 

Lees verder...

Geplaatst door Marjolein op 23/07/2017 om 15:14

Hart van de Materie 18: van chaos naar structuur door het quarkmodel

Het experimenteel bewijs voor het pion was niet louter een bevestiging van de theorie van Yukawa. Het heeft een hele nieuwe wereld geopend voor het onderzoek naar de subatomaire structuur van de materie, om twee redenen: ten eerste, omdat het duidelijk werd dat in de natuur nog deeltjes (muonen) bestonden waarvan de juiste rol nog niet bekend was. Ten tweede, omdat de studie van diezelfde kosmische stralen snel leidde tot de onverwachte ontdekking van verschillende andere deeltjes: al gauw verschenen er verschillende sporen van voorheen compleet onbekende en onverwachte deeltjes. Die nieuwe deeltjes werden eerst bestudeerd in kosmische stralen, maar al snel werden er steeds krachtiger en krachtiger deeltjesversnellers gebouwd, waarmee deeltjes nu in het laboratorium konden worden aangemaakt. Zo dook, in 1947, nog een soort meson op, dubbel zo zwaar als de pionen (de kappa-mesonen of kaonen). In 1950 ontdekten Hopper en Biswas aan de Universiteit van Melbourne het lambda-baryon, in 1955 vonden Emilio Segrè en Owen Chamberlain in Berkeley het antiproton (de antimaterieversie van het proton) en in 1962 volgde een zwaardere variant van het eerder besproken neutrino, nl. het muon-neutrino (in het lab van Leon Lederman in Columbia University in New York).

 

(Links) Owen Chamberlain (10 juli 1920, San Francisco, Californië, VS – 28 februari 2006, Berkeley, Californië, VS) en
(rechts) Emilio Gino Segrè (1 februari 1905, Tivoli, Italië – Lafayette (Californië), 22 april 1989) kregen in 1959 de Nobelprijs voor de Natuurkunde
voor de ontdekking van het antiproton. Onderaan de cruciale publicatie in Physical Review.

Bron van beide foto’s: Nobelstichting [links] [rechts], publiek domein.
Bron publicatie: Chamberlain, O., Segrè, E., Wiegand, C., & Ypsilantis, T. (1955). Observation of antiprotons. Physical Review, 100(3), 947.

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 22/07/2017 om 22:13

Pagina 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15