De mens, de enige soort met twee functionele levensfases

De mens is de enige soort waarvan het leven twee functionele fases telt. Dit wordt voor het eerst uitgelegd in het boek ‘Eindelijk oud’ (Lannoo, 2017).

Onze voorouders in de evolutie werden niet zo oud als wij. Ouderdom is nog maar een goede 40 duizend jaar oud, en het heeft onze evolutie enorm beïnvloed. Nieuwe technieken in de paleontologie laten toe het de leeftijd van een overleden mensachtige te bepalen tot op een jaar nauwkeurig. Ze steunen op de slijtage van de tanden. Tot voor de mens stierven onze voorouders op een leeftijd van ongeveer dertig jaar.

Zo’n dertig- tot veertigduizend jaar geleden doet zich een merkwaardig kantelmoment voor in de evolutie van de mens: hij wordt minstens dubbel zo oud. De verklaring die hiervoor gegeven wordt in ‘Eindelijk oud’, draait om genetische mutaties.

  

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 16/06/2017 om 22:08

GELE KORNOELJE (Cornus mas L.) Hoe een fruitstruik tot sierstruik evolueert...

Soms ziet men nog wel eens een kornoeljestruik bij een huis staan. Ikzelf heb er ook een in mijn tuintje aangeplant. De schitterende, felrode bessen liggen bij het begin van de herfst uitnodigend te blinken onder hun struik. Maar wie weet nog dat men die kan eten of er een heerlijke gelei of jam kan van maken?  Ooit was jam van de gele kornoelje wel een populaire lekkernij. Zo leest men het volgende in de Oeconomie générale de la campagne ou Nouvelle Maison Rustique van Louis Liger (1701) (vertaling): “Men plukt de vruchten als ze nog groen zijn en legt ze in water met zout, net zoals olijven. Anderen laten ze rijp worden, wat zich laat merken doordat ze scharlakenrood worden, en dit is op ervan te eten of om er confituur van te maken.”

De gele kornoelje
Bron: Wouter Hagens, Wikipedia, Publiek domein

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 09/06/2017 om 21:54

Hart van de Materie 15: Het Wonderjaar van Rutherford: 1932

Net zoals Einstein een wonderlijk jaar beleefde in 1905 (en de natuurkunde grondig opschudde), geldt dit voor de groep rond Rutherford aan het begin van de jaren 1930: alles kon, the sky was the limit. Vooral 1932 blijkt een wonderjaar te zijn voor de groep onderzoekers in het Cavendishlab in Cambridge. Niet alleen komt collega Chadwick dat jaar voor de dag met het neutron, er zijn nog twee andere mijlpalen die van 1932 een spannend jaar maken in de geschiedenis van de ontsluiering van de materie. 

De International Bunsentagung on Radioactivity in Münster (16-19 mei 1932).
Zittend, van links naar rechts: James Chadwick, Hans Geiger, Ernest Rutherford, Stefan Meyer, Karl Przibram.
Staand, van links naar rechts: Georg de Hevesy, mevrouw Geiger, Lise Meitner, Otto Hahn.
Bron: United States Department of Energy, Flickr, publiek domein

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 02/06/2017 om 17:39

LSD: Sergeant Pepper’s behandeling voor Lonely Hearts

Muziekliefhebbers wereldwijd vieren op 1 juni 2017 de vijftigste verjaardag van wellicht het beroemdste muziekalbum uit de jaren 1960: Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band van The Beatles. Paul, John, George en Ringo evoceren op geheel eigen wijze een concert van deze imaginaire band (met als lead vocal de enigmatische Billy Shears) en creëren daarbij enkele onvergetelijke songs, zoals With a Little Help from my Friends, When I’m Sixty-Four, She’s Leaving Home en het climactische A Day in the Life. Dat het album uitkomt in het psychedelische jaar 1967 is te merken aan verschillende elementen Zo zijn er de flashy satijnen uniformen van de band (Lennon in het geel, Starr in het paars, McCartney in het blauw en Harrison in het rood), en de exuberante cover met de tientallen beroemdheden (van Karl Marx over Mae West tot Marilyn Monroe).

Sgt. Pepper – de iconische cover
The Beatles: Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.
Record Label: Parlophone/EMI, 1967
Cover Designers: Peter Blake, Jann Haworth.
Photographer: Michael Cooper.

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 31/05/2017 om 23:07

Hart van de Materie 14: Van Heisenberg naar Bohr: de elektronen vinden hun plaats

De hooikoorts van Heisenberg

We ontmoeten de jonge Werner Heisenberg in de Roaring Twenties, meer bepaald in 1922, op een congres in de Alpen. De ondertussen wijd en zijd beroemde Niels Bohr, die dat jaar overigens ook zijn Nobelprijs toegekend kreeg, sprak daar over zijn atoommodel, waarin elektronen als planeetjes rond de atoomkern cirkelden. Alleen – waarom en hoe elektronen meestal in hun baan bleven en af en toe van baan naar baan sprongen, kon Bohr niet verder uitleggen. De vragen van een jonge assistent in het publiek, Werner Heisenberg, bleven grotendeels onbeantwoord, ook na een wandeling die de twee maakten in de wijde omgeving. Heisenberg zelf getuigde later over die wandeling wel dat dat het moment geweest was waarop hij zijn wetenschappelijke carrière echt voelde beginnen. Maar zijn problemen met het model van Bohr raakte hij niet kwijt.

 

Werner Karl Heisenberg (5 december 1901, Würzburg, Koninkrijk Beieren, Duitse Keizerrijk - 1 februari 1976, München, Beieren, West-Duitsland)

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 13/05/2017 om 15:47

Pagina 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24