Tabak - Genotsmiddel bij uitstek

Tabak wordt vrijwel steeds geassocieerd met de stof nicotine. Die associatie is terecht: nicotine is het belangrijkste alkaloïde in de tabaksplant, en zorgt voor de karakteristieke geur van tabak. Zowel de Latijnse naam van de tabaksplant, als het woord nicotine zelf zijn overigens afgeleid van de achternaam van Jean Nicot, de Franse ambassadeur in Portugal, die in 1550 voor het eerst een set tabakszaden naar Parijs stuurde. Hij had deze in Lissabon verkregen van een Vlaamse handelaar die ze zelf in Florida had gekocht. Toen Nicot in 1561 terugkeerde naar Frankrijk schonk hij de koningin, Catharine de Medicis, een aantal van de planten, en noemde ze ter ere van haar Herbe de la Reine, en Herbe Medicee. Beide namen geraakten echter in onbruik, en enkel de naam van de importeur bleef hangen – het plantengeslacht Nicotiana was geboren, net als de naam van de meest beruchte stof die eruit voortkwam.

Toebackje – schilderij van Karel Slabbaert (1618-1654)

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 16/04/2020 om 14:09

Virussen ontsluierd via de plantkunde

Hoewel we doorheen de geschiedenis regelmatig te maken hebben gehad met afschrikwekkende pandemieën, te wijten aan virussen, zijn het toch geen geneeskundigen die als eersten op het spoor komen van deze onzichtbare organismen. Die rol was weggelegd voor een groep van plantenbiologen. Hun studieobject: het tabaksmozaïekvirus, afgekort TMV.

 

Tabaksbladeren, besmet met TMV
Bron: University of Georgia Plant Pathology, University of Georgia, Bugwood.org; Forestry Images

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 14/04/2020 om 19:03

Van DNA naar eiwitten: Hoe werkt het ook allemaal weer?

Het hele bouwplan van ons lichaam, waarin onze vorm, ons uitzicht, maar - veel belangrijker - de werking van onze cellen in beschreven staat, is ons DNA. We spreken ook van ons genoom - de specifieke DNA-samenstelling voor een soort, bv. de mens. Het genoom, in essentie de verzameling van alle genen die bij een soort horen, bevat de informatie die vertelt hoe allerlei processen in cellen en weefsels moeten verlopen: welke kleurstoffen de cellen in het oog moeten aanmaken, hoe cellen glucose moeten afbreken om er energie uit te winnen, hoe beenmergcellen zich moeten omvormen tot bloedcellen, en wanneer zaden beginnen kiemen. Het DNA voert die activiteiten echter niet zelf uit. Dat is weggelegd voor de eiwitten of proteïnen, verzameld in het proteoom. De instructies die zeggen hoe dat eiwit er moet uitzien om die functie correct uit te voeren, die zijn opgeslagen in de moleculen van het DNA. We zeggen daarom ook wel dat DNA codeert voor een bepaald eiwit. De verbinding tussen genoom en proteoom wordt gevormd door het transcriptoom. Dit bestaat uit de mRNA-moleculen.

Het centrale dogma van de moleculaire biologie.
De zwarte pijlen duiden aan welke processen er in alle cellen plaatsvinden,
en de grijze pijlen in stippellijn tonen wat sommige virussen kunnen.

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 06/04/2020 om 21:01

Bio-elektriciteit 1: Zenuwcellen sturen elektriciteit van neuron naar neuron

De zenuwcel (neuron) is de eigenlijke functionele eenheid van het zenuwstelsel. Ze zijn met 100 miljard en staan in voor zowel de geleiding van signalen van de hersenen via het ruggenmerg naar de spieren, waardoor de spieren samentrekken, als voor het overbrengen van informatie van de zintuigen naar het ruggenmerg en de hersenen toe. Individuele zenuwcellen fungeren als geleiders en schakelstations van elektrische signalen.

 

Neuronen uit het ruggenmerg van een muis
Bron: NICHD/S, Jeong, Flickr, CC BY 2.0

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 17/01/2020 om 20:51

Bananen onder vuur

Bananen zijn lekkere, gezonde en populaire vruchten. En toch is hun toekomst onzeker. Bananenplantages over de hele wereld worden bedreigd door een reeks infectieziekten. Een recente bevraging (gepubliceerd in 2017) bij meer dan 500 bananenexperts wereldwijd duidde de volgende ziekten aan als de belangrijkste problemen voor de bananenkweek.

 

Boven: Zwarte Sigatokaziekte (Bron: Scot Nelson, Flickr, publiek domein)
Onder: Banana bunchy topziekte (Bron Scot Nelson, Flickr, publiek domein)

 

Lees verder...

Geplaatst door Geert op 21/11/2019 om 13:26

Pagina 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6