De Jonge Baekeland

De Jonge Baekeland 2014: Biomimicry. De natuur als laboratorium voor duurzame innovaties

Sint-Bavohumaniora uit Gent wint De Jonge Baekeland

De meisjes van Sint-Bavo Humaniora uit Gent wonnen op 9 mei de 6de editie van De Jonge Baekeland. In het kader van het thema 'biomimicry' experimenteerden ze met een eutectisch oplosmiddel waarmee in de toekomst zelfs planten 'op pauze' gezet zouden kunnen worden.

De tweede en derde plaats waren voor de twee groepen van het Heilige-Drievuldigheidscollege uit Leuven. Virgo Sapiens uit Londerzeel en Sint-Maarten Bovenschool uit Beveren eindigden op een gedeelde vierde plaats.

Uitblinker in het debat was Ellen Droogné van het Heilige-Drievuldigheidscollege.

Geplaatst door op 06/09/2014 om 14:14

De Jonge Baekeland 2013: Boerderij van de toekomst

Hoe ziet de boerderij van pakweg 2050 eruit? Kweken we onze aardappelen op de gevels van flatgebouwen, drijven onze maïsvelden in een grote bol op zee of winnen we asperges uit woestijnserres? Vijf maanden lang kregen leerlingen van de derde graad secundair onderwijs de kans om daarover na te denken. Zes finalisten verrasten de vakjury van de Jonge Baekeland met geïnspireerde toekomstprojecten.

De Jonge Baekeland is een jaarlijkse wedstrijd waarin Vlaamse scholieren (derde graad secundair onderwijs) zich van hun meest innovatieve, wetenschappelijk of technisch geïnspireerde en creatieve kant tonen rond het thema ‘duurzaamheid’. Dit jaar stond de landbouw centraal: welke landbouwtechnieken kunnen we verbeteren en welke schaffen we beter af? Eindigen koeien binnenkort in musea als curiosum, omdat we enkel nog algen, bacteriën of insecten eten? Of eten we binnenkort de bioplastic verpakking rond ons voedsel gewoon mee op?

24 secundaire scholen namen de handschoen op. Ze bouwden een origineel idee uit tot een project en stuurden het in voor de vijfde editie van De Jonge Baekeland. Uit de inzendingen koos een vakjury zes finalisten. Tijdens een hoogstaande finale, op 3 mei jl. in de Nationale Plantentuin van Meise, presenteerden zij hun vernieuwende ideeën. De beste debaters van elke school bestookten elkaar vervolgens met woord en wederwoord in een debat over Grote Landbouwvraagstukken. We willen u naam de winnaar nog even onthouden, maar moderator Jan T’Sas liet elk project al even aanlokkelijk klinken als het andere. Een overzicht (en u mag zelf even raden wie won):

De passiefwoning kennen we intussen allemaal. Een minimum aan energie verbruiken, duurzaam wonen, minder broeikasgassen enz. Maar zou er ook zoiets kunnen bestaan als een passiefboerderij? Een hoevewijk zonder energiefactuur? Of zelfs een complete eco-village waar je bijvoorbeeld aan window-farming kunt doen? (De Herkauwers, GTI Londerzeel)

Veronderstel dat u zelf uw aardappelen wilt kweken, maar u woont op een appartement in de stad, op de zesde of de zevende verdieping. Geen tuin, geen balkon, geen landbouwgrond in de buurt. De meeste mensen geven het idee meteen op en houden het bij de Colruyt of de Carrefour. Maar waarom zouden we met z’n allen niet aan ‘agriterrazza’ doen? Landbouw met een gevelgehalte. (Agriterrazza, Heilige Drievuldigheidscollege, Leuven)

Al wie ooit met de auto achter een tractor heeft gehangen, weet het wel. Ten eerste, het gaat niet vooruit. Ten tweede, de achterligger wordt half vergast door wat zo’n tractor uitstoot.  Tijd dus om een nieuwe tractor te ontwerpen die veel energiezuiniger is en vriendelijker voor het milieu, en die ook niet zo groot hoeft te zijn. De Hector Travis is zo’n gloednieuwe, milieuvriendelijke tractor, waarvan zelfs een prototype bestaat. (Next Generation of Science, Technisch Instituut Don Bosco Hoboken)

Voor landbouw kun je natuurlijk in een compleet andere richting denken dan de gevels van een flatgebouw. In de richting van de zee bijvoorbeeld. Aangezien ons aardoppervlak uit veel meer water bestaat dan land, is dat op zijn minst een interessant idee. Of we straks wateraardappelen en zeeasperges gaan kopen? Met het  project Agrotlantis is dat niet langer een utopie. (Atlantiërs, Virgo Sapiens Londerzeel)

Van de zee naar de woestijn. Wat dacht u van aardbeien uit de Sahel, perziken uit de Sahara en bananen uit Colorado? Anders gezegd: we kunnen onze wouden niet blijven ontbossen voor meer landbouwgrond, laten we nu eens eindelijk die woestijnen vruchtbaar maken.  (Desert Farmers, Heilige Drievuldigheidscollege Leuven)

Waarover klaagt een landbouwer het meest? Over het weer. Te veel regen, te weinig regen, te veel zon, te weinig zon… En dan zijn er nog de stijgende energieprijzen en de dalende beschikbaarheid van landbouwgrond. Biogas, de computer en landbouwvelden bovenop de stallen lossen alle problemen tegelijk op. (De Bovenstaanders, Heilig Hartcollege, Wezembeek-Oppem)

De vakjury gaf elk project lovende commentaar maar pakte ook uit met kritische vragen. Dat leidde soms tot onhoorbaar zuchten, halfpaniekerige blikken en boos gemompel achteraf (“Wat vroegen die allemaal!”), maar geen enkele scholier liet zich uit het lood slaan. Ze kregen dan ook geregeld een open doekje van hun achterban. Dat de deelnemers goed voorbereid waren, bleek nog sterker tijdens het debat, tweede deel van de finale. Een minuut lang mocht de beste debater van elke school zijn of haar mening verdedigen over drie stellingen:

  1. Er is genoeg voedsel om anderhalf keer de wereld te voeden, maar tegelijk lijden bijna 900 miljoen mensen honger. Politieke onwil zeker?
  2. We moeten veel meer gewassen genetisch modificeren, anders ontstaat in de toekomst overal voedselschaarste.
  3. Mestoverschot, voedseltekort, broeikasgassen, tekort aan vruchtbare grond … Al die problemen kunnen we oplossen als we 50% minder vlees produceren en consumeren. En de dieren worden er ook beter van.

Dries (De Herkauwers), Lien (Agriterrazza), Yannick (Next Generation of Science), Tijs (De Atlantiërs), Jasper (Desert Farmers) en Louis (De Bovenstaanders) maakten er een zinderend debat van. Of zoals moderator Jan T’Sas achteraf zei: ‘Ik modereer veel panelgesprekken met volwassenen, maar de jongeren op de Jonge Baekeland zijn altijd het best voorbereid.’ Vlak voor de prijsuitreiking mochten de scholieren kennis maken met Ellen Vaneynde, jurylid én de ‘schoonste boerin van Vlaanderen’. Ze maakte komaf met het oubollige, buurtonvriendelijke imago van de ‘boerenstiel’ (“Ja, wij gaan ook shoppen!”). Ellen mocht de prijs voor sterkste debater uitreiken aan Lien. Zij maakte verbaal de teleurstelling van haar klas goed toen de maquette van hun gevelboerderij voor de ogen van de hele zaal in elkaar donderde.

 

En de winnaar van de 5de Jonge Baekeland? Daar was volgens juryvoorzitter Michiel Smits weinig twijfel over. De eco-village van De Herkauwers, GTI Londerzeel, is een bijzonder sterk doordacht en uitgewerkt project, dat bovendien nog een verlengstuk krijgt in de Geïntegreerde Proef van de leerlingen. De hoofdprijs (1100) euro van de Nationale Loterij, was dan ook dik verdiend. Mee op het podium kwamen Agriterraza en de Desert Farmers van het Heilige Drievuldigheidscollege in Leuven.

En volgend jaar is er weer een Jonge Baekeland. De zesde editie heet ‘Biomimicry, de natuur als inspiratiebron’. Het is overigens best mogelijk dat de finalisten van dit jaar dan weer van de partij zijn. Het waren namelijk allemaal vijfdejaars!

Bekijk de foto's van de finale op onze Facebookpagina.

Geplaatst door op 06/09/2013 om 14:16

De Jonge Baekeland 2012: Wereld te klein! Wie valt eraf...?

Op 27 april vond de finale van de vierde editie van De Jonge Baekeland plaats in de Vrije Universiteit Brussel.  De wedstrijd stond jaar in het teken van het thema ‘Wereld te klein! Wie valt eraf…?’. Het thema werd gekozen naar aanleiding van het MeNS-dossier ‘Overbevolking’ dat in 2011 tot stand kwam in samenwerking met de Vrije Universiteit Brussel.

De finale van vierde editie van De Jonge Baekeland eindigde op een ex aequo voor Gitok uit Kalmthout en het Sint-Theresiacollege uit Kapelle-op-den-Bos.

De jongeren van Gitok Kalmthout bedachten als oplossing voor de overbevolking de ‘Flitty’ of ‘Floating City’, een groot drijvend eiland waarop duizenden mensen kunnen wonen, werken, sporten en ontspannen.  De presentatie werd geïllustreerd met een reeks knappe technische tekeningen.  

Het Sint-Theresiacollege uit Kapelle-op-de-Bos stond met twee groepen in de finale.  Vooral de groep MARK (‘Because we put our MARK on this world!’) wist de jury te bekoren met de sterke presentatie van hun werk ‘Vrouwen redden de wereld!’. De jongeren van MARK onderzochten het verband tussen overbevolking en de scholingsgraad van vrouwen in ontwikkelingslanden.

De derde prijs ging naar de tweede groep van het Sint-Theresiacollege: Ocean’s four met ‘Duurzaam onderwaterbiotoop’.

De leerlingen van het Heilig Hartcollege Tervuren en het Virgo Sapiensinstituut Londerzeel eindigden op een gedeelde vierde plaats.

Dankzij de steun van de Nationale Loterij kon Bio-MENS vzw 2500 euro verdelen onder de top 3. De twee winnaars kregen allebei 1100 euro, de derde plaats was goed voor 300 euro. Elke groep in de finale kreeg bovendien een geschenkenpakket, mede mogelijk gemaakt door de sponsors van de wedstrijd.

Geplaatst door op 08/09/2012 om 13:20

De Jonge Baekeland 2011: Toekomst voor de zee... Nachtmerrie of goudmijn?

Op 13 mei 2011 organiseerde Bio-MENS de finale van de derde editie van De Jonge Baekeland.

De jongeren kregen de opdracht een geargumenteerde mening rond mariene biodiversiteit en het thema ‘Toekomst voor de zee… Nachtmerrie of goudmijn?”. De jury koos zes laureaten die werden uitgenodigd om hun project te komen verdedigen en deel te nemen aan een themagericht debat.

In het kader van ‘Antwerp European Youth Capital 2011’ vond de finale plaats in het Antwerpse stadgebouw ‘Den Bell”.

De hoofdprijs ging naar de leerlingen van het Heilige-Drievuldigheidscollege te Leuven en hun inzending “Getijden- en stromingsenergie: een technische en financiële haalbaarheidsstudie”. In hun “project Poseidon” ontwierpen ze een eigen getijdenenergie-installatie. De impact op het milieu en de haalbaarheid in België werden eveneens onder de loep genomen.

De tweede prijs ging naar Gitok 2 uit Kalmthout.  In hun werk ‘AACB: All  Around Cleaning Boat’ ontwierpen de leerlingen een ecologische boot die de plastic soep aanpakt, gecombineerd met het aanplanten van zeesla.

De derde plaats was voor het team ‘de Free Willies’ uit het Heilig-Hart Instituut te Heverlee.  De leerlingen maakten een uitgebreid werk over alle problemen van de zee en zochten naar mogelijke oplossingen.  Ze startten o.a. een discussieforum, maakten een quiz en ontwierpen een viswijzer.

Het tweede team van het Heilig-Hart Instituut uit Heverlee, het Sint Theresiacollege uit Kapelle-op-den-Bos en het Virgo Sapiensinstituut uit Londerzeel behaalden een gedeelde vierde plaats.

Het ‘Team Maritiem’ van Het Heilig-Hart Instituut zocht oplossingen bij de gewone mens.  Ze  interviewden Professor F. Volckaert en dachten het concept uit van een drijvend platform dat plastic opneemt en omzet naar olie op een milieuvriendelijke wijze.

De toenemende verzuring van de oceanen baarde de leerlingen van het Sint-Theresiacollege de grootste zorgen.  Zij riepen overheden op om snel werk te maken van een grondige hervorming van het energiebeleid en een degelijk oceanenbeleid.

De leerlingen van het Virgo Sapiensinstituut uit Londerzeel tenslotte, maakten een paper over ‘The future of the sea’.  De grote problemen kwamen allemaal aan bod: overbevissing, plastic soep en verzuring van de oceanen.

Dankzij de steun van de Nationale Loterij kon Bio-MENS 2500 euro schenken aan de winnaars en 500 euro aan elk van de overige vijf finalisten. Daarbovenop kreeg elke groep in de finale een geschenkenpakket.

Geplaatst door op 08/09/2011 om 13:16

De Jonge Baekeland 2010: Innovaties om te overleven

Na het succes van de eerste editie van De Jonge Baekeland Jongerenprijs 2010, besloot Bio-MENS vzw een tweede editie te organiseren.

De deelnemers uit de derde graad secundair onderwijs (ASO, TSO, BSO, KSO) kregen de opdracht om een geargumenteerde mening neer te schrijven rond het thema ‘innovaties om te overleven’. Daarnaast moesten de deelnemers een themagerichte PowerPointpresentatie maken.

De finale van De Jonge Baekeland Jongerenprijs vond plaats op 30 april 2010 in het Vlaams Parlement in Brussel. De laureaten werden uitgenodigd om hun inzending te komen voorstellen aan de juryleden en een 100-tal aanwezigen (organisatie, sponsors, scholen, supporters).  Na de presentaties vond er een debat plaats met Jan T’Sas als moderator.

Humaniora Voorzienigheid uit Diest won de tweede editie van De Jonge Baekeland Jongerenprijs met het werk ‘Roadmap voor een Duurzame Samenleving’. In het werk haalden de leerlingen aan op welke gebieden we als maatschappij zullen moeten innoveren om onze planeet te behouden.  Zij kregen 5000 euro, geschonken door de Nationale Loterij.

De tweede prijs ging naar Githo uit Nijlen. In hun werk ‘Hoe groen is groene energie?’ vergeleken de leerlingen zonne-energie met windenergie. Ze bestudeerden beide energiebronnen kritisch en onderzochten of ze wel degelijk zo ‘groen’ zijn zoals men beweert.

De derde plaats was voor Moretus uit Ekeren. De leerlingen maakten een werk over een ecologisch verantwoorde fiets, ‘De Biobike’. Ze geloven dat de toekomst van de wetenschap niet ligt in grote uitvindingen die de wereld veranderen, maar in kleine veranderingen die ons gedrag veranderen.

Sint-Theresiacollege uit Kapelle-op-den-Bos, Regina Pacis uit Hove en Gitok uit Kalmthout kregen een gedeelde vierde plaats.

De leerlingen van het Sint-Theresiacollege gingen in hun werk op zoek naar het antwoord op de vraag “Hoe kan een gemiddeld Vlaams gezin zijn ecologische voetafdruk verkleinen op een zo efficiënt mogelijke manier zonder al te veel in te leveren op zijn levensstandaard?”.

De leerlingen van Regina Pacis zochten naar oplossingen voor de ‘plastic oceaan’. In hun werk stelden ze voor om plastic eilanden te maken op de oceaan.

De leerlingen van Gitok stelden een milieuvriendelijke auto voor in hun werk. De Zeewaterauto werkt op elektriciteit die wordt opgewekt in de zee en via een satelliet doorgestuurd wordt naar de auto.

Geplaatst door op 08/09/2010 om 12:10

Pagina 1 - 2 - 3